3
هدف: رشد تفکر
خروجی اجرایی: تحلیل داستان
زمان لازم برای اجرا: 2 ساعت
1. ابتدا مربی مطالب زیر را برای متربیان مطرح میکند:
v همه گروهها توانستند مرحله اول مسابقه را به خوبی انجام دهند. هنوز برنده نهایی مشخص نشده و هر گروه برای جبران اشکالات مرحله قبل فرصت دارد. در این مرحله داستان دوم در اختیار هر گروه قرار میگیرد و باید نتیجه داستان را جور دیگر طراحی کنید و در پایان آن را به شیوه نمایش عروسکی اجرا کنید. شما در این بخش کارگردان داستان هستید.
2. مربی داستان قورباغه را در اختیار هر گروه قرار میدهد. متربیان باید با مطالعه داستان بر آن مسلط شوند. متربیان طبق گروههای مرحله قبل با یکدیگر رقابت میکنند.
v در این نمایش باید متربیان با خواندن داستان قورباغه بر ابعاد مختلف داستان مسلط شوند. سپس از آنها خواسته میشود فرض کنند دختر دانا وارد داستان شود و با ارائه یک راهکار، هر دو قورباغه نجات پیدا کنند. متربیان باید به عنوان کارگردان داستان عمل کنند و دیالوگ راهکار دختر دانا را طراحی کنند و با تقسیم نقشها، نتیجه داستان را تغییر دهند.
3. سپس مربی مطالب زیر را مطرح میکند:
v شما برای اینکه بتوانید دیالوگ دختر دانا را طراحی کنید باید ابعاد مختلف داستان را بررسی کنید.
4. مربی سؤالات زیر را برای آنها مطرح میکند. برای همین کلیه گروههای ۴ نفره را جمع کرده و سؤالات زیر را با همه متربیان مطرح کرده و از هر یک از آنها نظر خواهی میکند.
4.1. چرا قورباغه ناشنوا پیروز شد؟
4.2. چرا قورباغه شنوا شکست خورد؟
4.3. اگر شما در شرایط مشابه قورباغه شنوا قرار بگیرید چکار میکنید؟
v وظایف مربی: در این مرحله لازم نیست هر گروه پاسخ جداگانه تحویل دهد. مربی تلاش میکند با طرح سؤالهای بالا متربیان را نسبت به ابعاد مختلف داستان دقت دهد. سؤالات بالا جواب مشخصی ندارد بلکه هدف مربی باید افزایش دقت متربیان باشد. مربی با تشکیل حلقه برای همه متربیان در رابطه با دو سؤال بالا بحث میکند. به همین منظور سؤالات را برای هر یک از متربیان مطرح میکند، نظرات آنها را روی تابلو یادداشت میکند و از متربیان بابت دلایلی که مطرح کردند دلیل میخواهد. سپس پاسخها را دستهبندی میکند و برای هر دسته یک عنوان قرار میدهد. در صورتی که متربیان در پاسخ به سؤالات دچار مشکل شدند مربی سؤالات فرعی زیر را مطرح میکند.
4.4. فریاد قورباغههای دیگر چه اثری در قورباغه ناشنوا داشت؟
4.5. علت اصلی پیروزی قورباغه ناشنوا خودش است یا قورباغههای دیگر؟
4.6. نقطه قوت قورباغه ناشنوا چیست؟
4.7. فریاد قورباغههای دیگر چه اثری در قورباغه شنوا داشت؟
4.8. علت اصلی شکست قورباغه شنوا خودش است یا قورباغههای دیگر؟
4.9. نقطه ضعف قورباغه شنوا چیست؟
5. متربیان باید پاسخهای به دست آمده را یادداشت کنند و در مراحل بعد از آن استفاده کنند.
مرحله ششم
هدف: افزایش دقت و دیدن ابعاد مختلف قضیه
خروجی اجرایی: نوشتن دیالوگ دختر دانا
زمان لازم برای اجرا: ۴ ساعت
1. ابتدا مربی با تشکیل حلقه برای همه متربیان گروهش در رابطه با دو سؤال زیر بحث میکند. به این منظور سؤالات را برای هر یک از متربیان مطرح میکند، نظرات آنها را روی تابلو یادداشت میکند و از متربیان بابت دلایلی که مطرح کردند دلیل میخواهد. سپس پاسخها را دستهبندی میکند و برای هر دسته یک عنوان قرار میدهد.
1.1. فرض کنید بقیه قورباغهها سکوت میکردند. چه اتفاقی برای دو قورباغه دیگر میافتاد؟
1.2. به نظر شما قورباغههای دیگر برای نجات این دو چه کارهایی میتوانستند انجام دهند؟
2. سپس مربی از متربیان میخواهد با توجه به پاسخ سؤالات این مرحله و مراحل قبل، راهکارهای دختر دانا برای نجات دو قورباغه را یادداشت کنند و بگویند چگونه دو قورباغه نجات پیدا میکنند.
3. هر گروه راهکار خودش را با مشورت اعضایش به دست میآورد و تحویل مربی میدهد. در صورتی که بدون اشکال باشد تأیید میشود.
3.1. راهکارها باید متناسب با پاسخها باشد.
3.2. ابعاد مختلف داستان بررسی شده باشد.
3.3. خلاقانه باشد.
3.4. حداقل 3 راهکار بیان شده باشد.
4. سپس از متربیان خواسته میشود با توجه به راهکارها، دیالوگ دختر دانا نوشته شود. دیالوگ مربوطه باید دارای شرایط زیر باشد:
4.1. قابلیت اجرای نمایشی داشته باشد.
4.2. خلاقانه باشد.
4.3. حداقل 1 خط دیالوگ برای هر راهکار نوشته شود.
5. هر گروه شخصیتهای داستان را بین خودشان تقسیم میکنند، بر دیالوگ آنها مسلط میشوند و برای هماهنگی با یکدیگر به صورت گفتوگویی تمرین میکنند.
5.1. راوی
5.2. دختر دانا
5.3. قورباغه 1
5.4. قورباغه 2
v تذکر: متن دیالوگ شخصیتهای بالا در پیوست موجود است.
مرحله هفتم
هدف: افزایش اعتماد به نفس
خروجی اجرایی: اجرای تئاتر عروسکی
زمان لازم برای اجرا: ۴ ساعت
1. ابتدا متربیان هر گروه در رابطه با نحوهی اجرا، خلاقیت در اجرا و لباس مورد نیاز با یکدیگر گفتوگو میکنند و طرح نهایی خودشان را مشخص میکنند.
2. سپس برای هماهنگی در اجرا، کل نمایشنامه را تمرین میکنند و برای مسابقه آماده میشوند.
3. متربیان نمایش را در حضور مربی اجرا میکنند و نواقص را برطرف میکنند.
v وظایف مربی: در این مرحله هدف بازیگری متربیان نیست. مربی باید آنها را برای اجرای نمایش عروسکی تشویق کند. احتمال دارد متربیانی که اعتماد به نفس پایینی دارند برای گروه مانعیت ایجاد کنند و از شرکت در این برنامه خودداری کنند. مربی باید میدان را به آن دسته از متربیانی که اعتماد به نفس بیشتری دارند، بدهد و با کمک آنها متربیان ضعیف را تشویق کند و به آنها نقشهای با دیالوگ کمتر بدهد تا ترس آنها از اجرا ریخته شود.
4. محل اجرا توسط کانون فرهنگی آماده میشود و متربیان جهت آمادگی در آن تمرین میکنند.
5. سپس پس از آنکه متربیان بر متن و شیوه اجرای نمایش عروسکی مسلط شدند آن را در یک روز مشخص در مقابل داوران و خانوادههایشان اجرا میکنند. به این منظور، مقدمات زیر قبل از اجرا فراهم میشود:
o دعوتنامهای از طرف کانون فرهنگی به خانوادهها تقدیم میشود تا برای تماشای این نمایش حضور یابند.
v سه نفر داور نیاز است و آنها باید از کسانی باشند که بر اهداف درسنامه و روش تربیتی مسلط باشند.
6. تمام گروهها در محل تئاتر حاضر شده و نمایشنامه مربوطه را اجرا میکنند.
7. داوران طبق پارامترهای زیر به گروهها امتیاز میدهند.
7.1. تسلط بر متن 5 امتیاز
7.2. خلاقیت در اجرا 7 امتیاز
7.3. پاسخ مناسب به سؤالات 10 امتیاز
7.4. نظم و هماهنگی 5 امتیاز
8. سپس امتیاز هر گروه اعلام میشود.
9. مربی بعد از اعلام نتایج برای جمعبندی در رابطه با سؤالات زیر با هر گروه گفتوگو میکند.
9.1. به نظر خودتان، نقاط قوت شما در اجرای نمایش عروسکی چه بود؟
9.2. نقاط ضعف شما چه بود؟
9.3. چگونه میتوانید نقاط ضعف خودتان را اصلاح کنید؟
10. هدف از سؤالات بالا آن است که متربیان به اشکالات خودشان دست پیدا کنند، برای حل آن اقدام کنند و نسبت به مسابقه بی انگیزه نشوند.
مرحله هشتم
هدف: رشد تفکر
خروجی اجرایی: تحلیل داستان قدم یازدهم
زمان لازم برای اجرا: 2 ساعت
1. ابتدا مربی مطالب زیر را برای متربیان مطرح میکند:
v همه گروهها توانستند مرحله دوم مسابقه را به خوبی انجام دهند. هنوز برنده نهایی مشخص نشده و هر گروه برای جبران اشکالات مرحله قبل فرصت دارد. در این مرحله داستان سوم در اختیار هر گروه قرار میگیرد و باید ادامه داستان طراحی کنید و در پایان آن را به صورت متن همراه نقاشی تحویل دهید. شما در این بخش نویسنده داستان هستید.
2. مربی داستان قدم یازدهم را در اختیار هر گروه قرار میدهد. متربیان باید با مطالعه داستان بر آن مسلط شوند. متربیان طبق گروههای مرحله قبل با یکدیگر رقابت میکنند.
v در این مرحله باید متربیان با خواندن داستان قدم یازدهم بر ابعاد مختلف داستان مسلط شوند. سپس از آنها خواسته میشود فرض کنند بچه شیر از باغ وحش بیرون میرفت، به این پرسش پاسخ دهند که زندگی او چگونه رقم میخورد. متربیان باید به عنوان نویسنده داستان عمل کنند و ادامه داستان را طبق خلاقیت گروهی بنویسند. بنابراین مربی وارد قسمت بعدی میشود.
3. سپس مربی مطالب زیر را مطرح میکند:
v شما طراحی ادامه داستان، باید ابعاد مختلف داستان را بررسی کنید.
4. مربی سؤالات زیر را برای آنها مطرح میکند. به این منظور کلیهی گروههای ۴ نفره را جمع کرده و سؤالات زیر را با همه متربیان مطرح و از هر یک از آنها نظر خواهی میکند.
4.1. نقطه ضعف شیر چه بود؟
4.2. به نظر شما برای شیر، بین ماندن و فرار از قفس کدام یک به نفعش بود؟ چرا؟
4.3. اگر فرار میکرد در پیدا کردن غذا دچار مشکل نمیشد؟
v وظایف مربی: در این مرحله لازم نیست هر گروه پاسخ جداگانه تحویل دهد. مربی تلاش میکند با طرح سؤالهای بالا متربیان را نسبت به ابعاد مختلف داستان دقت دهد. سؤالات بالا جواب مشخصی ندارد بلکه هدف مربی باید افزایش دقت متربیان باشد. مربی با تشکیل حلقه برای همه متربیان در رابطه با دو سؤال بالا بحث میکند. به این منظور سؤالات را برای هر یک از متربیان مطرح میکند، نظرات آنها را روی تابلو یادداشت میکند و از متربیان بابت دلایلی که مطرح کردند دلیل میخواهد. سپس پاسخها را دستهبندی میکند و برای هر دسته یک عنوان قرار میدهد.
مرحله نهم
هدف: افزایش دقت
خروجی اجرایی: نوشتن داستان پایان باز
زمان لازم برای اجرا: 2 ساعت
1. ابتدا مربی سؤال زیر را برای همه گروها مطرح میکند.
1.1. اگر شیر از باغ وحش فرار میکرد زندگی او چگونه میشد؟
2. سپس مربی از متربیان میخواهد هر گروه به طور مجزا بر روی سؤال فکر کنند و نظراتشان را یادداشت کنند.
3. سپس مربی پاسخ سؤال هر گروه را بررسی و آنها را بر روی ابعاد مختلف داستان دقت میدهد.
v وظایف مربی: در پاسخ به سؤالات دنبال جواب مشخصی نیستیم. هر گروه میتواند پاسخ متفاوت بدهد. در این مرحله مربی باید متربیان را به سؤالات دقت دهد تا آنها بتوانند ابعاد مختلف سؤال را بررسی کنند. برای این کار مربی با بررسی پاسخها به صورت جداگانه با هر گروه جلسه گذاشته و با بیان سؤالات زیر آنها را دقت میدهد.
3.1. بیرون از باغ وحش چه خطراتی شیر را تهدید میکند؟
3.2. شیر به چه مکانی برود برایش بهتر است؟
3.3. مردم چه کمکی میتوانند به شیر بکنند؟
4. مربی از متربیان میخواهد با توجه به پاسخ سؤالات این مرحله و مرحله قبل، هر گروه با مشورت اعضایش ادامه داستان زیر را بنویسند و یک نقاشی از صحنه خاص داستانشان طراحی کنند.
4.1. شیر قدم یازدهم را برداشت و به بیرون از باغ وحش رسید تا اینکه …
5. متربیان طبق پارامترهای زیر ادامه داستان را یادداشت میکنند:
5.1. خلاقیت در ادامه داستان
5.2. خلاقیت در نقاشی
5.3. دیدن ابعاد مختلف داستان
مرحله دهم
خروجی اجرایی: اجرای نمایشگاه و جمعبندی درسنامه
زمان لازم برای اجرا: 2 ساعت
1. هر گروه متن نهایی را به همراه نقاشی مربوطه به مسئول نمایشگاه تحویل میدهد.
2. گروه داوری طبق پارامترهای زیر به هر اثر امتیاز میدهد و اثرات برتر انتخاب میشود:
2.1. دیدن ابعاد مختلف داستان (10 امتیاز)
2.2. خلاقیت در متن (8 امتیاز)
2.3. خلاقیت در نقاشی (8 امتیاز)
2.4. نظم و زیبایی نوشتار (5 امتیاز)
3. سپس در یک روز نمایشگاهی توسط کانون فرهنگی برگزار میشود و تولیدات هر گروه در آن قرار داده میشود. از بازدید کنندگان خواسته میشود به هر اثر طبق پارامترهای زیر نمره بدهند:
3.1. میزان خلاقیت (از 7)
3.2. زیبایی داستان (از 10)
v نکته اجرایی: از خانوادههای متربیان و مسئولین مسجد و … برای اختتامیه و بازدید نمایشگاه دعوت شود.
4. در پایان همان روز اختتامیه برگزار میشود و اثرات برتر از دیدگاه گروه داوری و بازدید کنندگان معرفی میشود.
5. سپس امتیازات سه مرحله مسابقه جمع میشود و گروههای برتر انتخاب و معرفی شده و جوایز مربوطه اهدا میشود.
6. بعد از مسابقه، مربی دو سؤال زیر را در یک جلسه گفتوگویی مطرح میکند و از هریک از متربیان نظرخواهی میکند. سپس پاسخها را دستهبندی و برای هر کدام یک عنوان انتخاب میکند.
6.1. به نظر شما نقطه اشتراک این سه داستان چیست؟
6.2. بهترین پیام از هر داستان را بیان کنید؟