قسمت سوم درسنامه طرح یک زندگی
مرحله سوم
هدف: تقویت تفکر، ضرورت انتخاب، ضرورت ملاک
خروجی اجرایی: اردوی 3 روزه مطالعاتی
زمان: سه روز متوالی
چکیده اردو مطالعاتی
این اردو یک ماراتن فکری مطالعاتی است. برای کلیه متربیانی که در این درسنامه شرکت کردهاند یک اردوی سهروزه برگزار میشود. قبل از اردو به متربیان گوشزد میشود که این یک اردوی مطالعاتی است و نه تفریحی و باید روزانه 8 تا 10 ساعت کار مطالعاتی و فکری انجام دهند. متربیان در این اردو به مطالعه و تحلیل کتاب نامیرا میپردازند. مربی میتواند در پایان اردو میزان رشد متربیان قبل و بعد از اردو را مقایسه کند.
نکات اجرایی اردو
- نام اردو مطالعاتی “نامیرا” است. برای بهتر اجرا شدن باید از این نام در فرمها استفاده شود.
- حداکثر جمعیت شرکتکننده در چنین اردویی 25 تا 30 نفر متربی است. هر میزان اردو خلوتتر باشد فضای اردو فکریتر و مطالعاتیتر میشود. همچنین حداقل نفرات برای اجرای این اردو 5 نفر است.
- برای اینکه تمرکز بهتری برای مطالعه و کار فکری فراهم شود باید اردو در بیرون از شهر محل اسکان متربیان برگزار شود.
- باید از متربیان به نحو احسن پذیرایی کرد؛ زیرا حجم کار فکری زیاد است. به همین خاطر صبحها 2 میان وعده و عصرها هم 2 میان وعده برنامهریزی شود. استفاده از چای، موز و خرما، میتواند در روند کار مؤثر باشد.
- در این چند روز برای رفع خستگی و تخلیه انرژی متربیان برنامههای تفریحی برنامهریزی شود. برنامهها از لحاظ زمان و مکان بهگونهای تعریف شوند که به فضای علمی و مطالعاتی اردو لطمهای وارد نکنند.
- روز آخر و بعد از اتمام اردو، یک برنامه مفصل تفریحی نیاز است.
- محل اردو باید امکانات مطالعاتی مانند میز و صندلی راحت، نور مناسب، سکوت، عدم وجود عوامل حواسپرتی و… را داشته باشد.
- اگر اردو در یک فضای دانشگاهی برگزار شود بسیار ایدهآل خواهد بود.
- باید با نصب جملات انگیزشی در فضای اردوگاه، محیط اردو به یک اردوی مطالعاتی تبدیل شود تا متربیان با جدیت برنامه را دنبال کنند.
- در محل اردو باید فضای مطالعاتی متربیان با فضای خواب و استراحتشان و همچنین فضای جمعبندیها و جلسات، مجزا و جدا از هم باشد.
- از تعریف برنامههای معنوی مانند توسل و هیئت در اردو غفلت نشود.
- در اردو فضایی با عنوان تونل تفکر آماده شود. قرار است در این تونل متربیان نظراتشان را بهصورت فردی و گروهی یادداشت کنند و با یکدیگر مناظره متنی داشته باشند. این مکان باید فضاسازی متناسب با طرح اردو داشته باشد و به فاصله چند متر از هم بنر خام و تابلو نصب شده باشد. نهایت فضای لازم برای این کار 4 مترمربع است. هرچقدر این فضا بزرگتر باشد کار با دقت بیشتری انجام میشود.
- برای هر یک از متربیان یک دسته کاغذ سایز A6 که قابلیت چسبندگی دارد تهیه شود و برای هر متربی یک شماره یا یک کد و رنگ کاغذ در نظر گرفته شود.
- هر برگه باید یک شماره منحصربهفرد داشته باشد که اگر کسی خواست پاسخی به آن برگه(ها) بدهد، بتواند اشاره کند.
- تعدادی مسئولیت اصلی برای این اردو نیاز است و آنها باید بر اهداف و مباحث درسنامه مسلط باشند.
- مسئول اردو: وظیفه مدیریت زمان و جمعبندی هر روز اردو را دارد.
- مسئول محتوایی: وظیفه مدیریت جلسات جمعبندی و مناظره را دارد.
- مسئول خبرنگاری: بهصورت مرتب اتفاقات درون تونل تفکر را بررسی میکند و میزان فعالیت دانشآموزان را زیر نظر میگیرد و در ساعات مشخص اتفاقات درون تونل تفکر را گزارش میدهد.
روز اول
- ابتدا متربیان در کانون فرهنگی حضور پیدا میکنند. با اعلام قوانین و اهداف اردو توسط مسئول مربوطه به سمت مکان اردو حرکت میکنند. کلیه اعضای اردو باید نهایت تا ساعت 7 صبح در مکان اردو مستقر شوند. حتماً قانون ممنوعیت استفاده از گوشی موبایل در کل 3 روز اعلام شود. متربیان میتوانند در شب قبل از روز اردو در مکان مستقر شوند.
- ابتدا همه متربیان رأس ساعت 7:30 صبح در مکان مشخصی در فضای اردو جمع میشوند.
- سپس مسئول اردو مطالب زیر را بیان میکند. (15 دقیقه)
- شما یک اردوی مطالعاتی متفاوتی را تجربه خواهید کرد. کسانی میتوانند بیشترین بهره را از این اردو دریافت کنند که با جدیت تمام مسائل و مطالعه را دنبال کنند. شما در این اردو کتاب نامیرا را مورد بررسی قرار میدهید. نامیرا داستانی در وصف کوفه پیش از واقعهی کربلاست. پس بادقت داستان کتاب را بررسی کنید. برای هر کدام از شماها کد و کاغذ رنگی در نظر گرفته شده که این شناسه شما در مباحث است و میتوانید نظرات خودتان را در این کاغذها مکتوب و در جای مناسب نصب کنید. در قسمتی از مکان اردو تونل تفکر طراحی شده که کارکرد این تونل به این صورت است که شما نظرات خودتان را آنجا نصب میکنید و همچنین بر روی سؤالات نصب شده در تونل ارائه نظر میکنید. در پایان اردو به نفرات برتر هدیه داده میشود. پس هدف از این اردو تمرین تمرکز بر روی انتخابها است. این اردو بدون ارتباط با زندگی واقعی نیست. شما با این سؤال به کتاب ورود کنید.
- عوامل مؤثر در انتخابهای اشخاص مهم داستان نامیرا چیست؟
- در ادامه کتابها بین متربیان توزیع میشود. آنها باید در یک فضای مطالعاتی مشغول مطالعه شوند. همچنین کاغذ و کد مخصوص هر نفر توزیع میشود.
- متربیان باید محدوده اول کتاب (از اول کتاب تا ابتدای فصل سوم) را مطالعه کنند.
- متربیان 4 ساعت فرصت دارند محدوده اول را مطالعه کنند.
- هر 90 دقیقه مطالعه 20 دقیقه استراحت و پذیرایی برای متربیان در نظر گرفته شود.
- باید همه متربیان مطالعه کنند برای همین بهتر است مربی و کادر اردو در کنار متربیان به مطالعه بپردازند.
- نماز ظهر و عصر. ناهار. استراحت. (حداکثر 2 ساعت)
- در ادامه متربیان را به گروههای سهنفره تقسیم میکنیم.
- مربی باید گروههای ناهمگن تشکیل دهد. متربیانی که بیشترین درگیری ذهنی با درسنامه دارند در گروهها پخش شوند.
- مسئول محتوایی اردو، کاربرگ شماره (1) را بین گروهها تقسیم میکند. آنها باید بهصورت گروهی بررسی و نتیجه نهایی را یادداشت کنند. (30 دقیقه)
- در کاربرگ، سؤال (به نظر شما چرا عمرو بن حجاج امام حسین (ع) را به کوفه دعوت میکند؟) نوشته شده است.
- در ادامه همه گروهها در فضای عمومی جمع میشوند. هر گروه باید با روش برگه گردان از پاسخ سه گروه دیگر اطلاع پیدا کند. برای همین مسئول محتوایی اقدامات زیر را انجام میدهد. (30 دقیقه)
- مسئول محتوایی هر 4 گروه را کنار هم قرار میدهد. یعنی او چندین حلقه تشکیل میدهد که در هر حلقه 4 گروه حضور دارند.
- هر گروه کاربرگی که پاسخ داده است را به گروه مجاورش میدهد.
- هر گروه باید کاربرگ سه گروه دیگر را بررسی کند. آنها باید پاسخ گروهها را بررسی کنند. در صورت مخالفت با پاسخ گروه موردنظر، نقدشان را در قسمتی از کاربرگ همراه با دلیل یادداشت میکنند.
- در ادامه هر گروه نقد گروههای دیگر به کاربرگ خودش را مطالعه میکند. سپس نتیجه نهایی را یادداشت میکند. در پایان هر گروه کاربرگ خودش را در تونل تفکر نصب میکند.
- مسئول محتوایی اعلام میکند گروهها کاربرگهای یکدیگر را در تونل تفکر مطالعه کنند. (30 دقیقه)
- مسئول محتوایی نتیجه نهایی هر گروه را یادداشت میکند.
- متربیان در صورت تمایل بهصورت فردی بر پاسخها نقد میزنند.
- در ادامه مسئول محتوایی جلسه عمومی تشکیل میدهد. اوسؤال زیر را روی تابلو یادداشت میکند و از هر یک از متربیان نظرخواهی میکند. او باید باتوجهبه پاسخ متربیان حالت دوقطبی ایجاد کند. (60 دقیقه)
- دو جمله عمروبنحجاج را مقایسه کنید. او از دعوت امام حسین (ع) چه هدفی را دنبال میکند؟ چرا؟
- حسین یا با یزید بیعت میکند یا نمیکند. اگر بیعت نکند باید به کوفه بیاید. اگر بیعت کند پیمانی با یزید میبندد و حق کوفیان را میگیرد. درهرصورت پیروزی با ما است.
- خدا لعنت کند پسر ابوسفیان را که نوزده سال با فریب، مردم را مطیع خویش کرده و حق بزرگ فرزند رسول خدا را از او گرفت.
وظایف مسئول محتوایی: هدف از این گفتوگو ایجاد اهمیت انتخاب در متربیان است. او باید ادعاهای متربیان را یادداشت کند و مرتب از آنها استدلال طلب کند. کارشناس جمعبندی، ادعا و استدلالهای هر طرف را یادداشت میکند و در پایان رأیگیری میکند و تعداد موافقین و مخالفین را اعلام میکند. رأیگیری صرف جمعبندی جلسه است و تعداد رأی بیشتر منوط بر درستی ادعا نیست. باید به متربیان فرصت داد تا با دقت به بررسی بپردازند.
- در پایان مسئول محتوایی سؤال زیر را مطرح میکند. از متربیان میخواهد پاسخ خودشان را در قالب بیانیه یادداشت کنند و در تونل تفکر نصب کنند.
- باتوجهبه صحبتهای عمرو آینده او را پیشبینی کنید؟ در سپاه امام حسین علیهالسلام است یا یزید؟ چرا؟
- متربیان بهصورت گروهی سؤال بالا را بررسی میکنند. آنها باید نتیجهنهایی را بهصورت بیانیه یادداشت و در تونل تفکر نصب کنند. (30 دقیقه)
- هر نفر نقدی به بیانیهها دارد باید در کاغذ مشخص خودش یادداشت کند و بر روی بیانیه نصب کند.
- ارائه گزارش از اتفاقات تونل تفکر (15 دقیقه): مسئول خبرنگاری گزارشی دررابطهبا تغییرات تابلوی بیانیه و مناظرات کتبی به جمع گزارش میدهد. همچنین متربیانی که بیشترین فعالیت را در تونل تفکر داشتند را نام میبرد.
- هدف از این قسمت آن است که متربیان در بررسی ابعاد مختلف بحث مشارکت کنند و همچنین باتوجهبه فضای مطالعاتی و فکری اردو، نیاز است در این زمینه جوسازی مناسب صورت گیرد تا متربیان در آن مشارکت کنند.
- استراحت. نماز مغرب و عشا. تفریح. شام.
- خواب ساعت 23
وظایف مربی: مربی باید مانند متربیان به مطالعه کتاب بپردازد. مربیان باید در گروهها حضور پیدا کنند و به متربیان کمک کنند تا ابعاد مختلف موضوع را بررسی کنند. مربی نباید جهتگیری خاصی را دنبال کند. او تنها میتواند علت انتخاب جبهه امام حسین توسط عمرو را از متربیان بخواهد. دنبال جواب مشخصی از سؤالات نیستیم. اگر گروه ابعاد مختلف موضوع را بررسی نکردند، مربی باید ابعاد پنهان از دید متربیان را به آنها گوشزد کند. مربی باید بر محتواهای کتاب مسلط باشد. نباید در این قسمت مربی جای متربیان استدلال کند و برداشت خودش را بیان کند. اینجا بهترین فرصت برای ارزیابی متربیان است. مربی میتواند آنها را از نظر قوت تفکر و تحلیل و دیدن پشتصحنهها ارزیابی کند. مربی باید به متربیانش کمک کند تا استدلالهای آنها از نظر منطقی اصلاح شود.
روز دوم
- نماز صبح، استراحت
- بیدارباش (ساعت 7)، ورزش صبحگاهی، صبحانه
- همه گروهها رأس ساعت 8 در فضای مطالعاتی حضور مییابند.
- مسئول محتوایی مطالب زیر را مطرح میکند.
- شما تا این لحظه قسمتی از داستان را مطالعه کردید. جریان داستان در قسمت دوم بسیار مهم پیش میرود. این داستان نسبت مستقیمی با واقعیت در تاریخ گذشته و حال دارد. شما باید بر نحوه انتخاب افراد و عوامل مؤثر در انتخاب آنها تمرکز کنید.
- سپس متربیان در فضای مطالعاتی مشغول مطالعه میشوند. آنها باید با سؤال (به نظر شما چه تفاوتی بین شبث و مختار وجود دارد؟) وارد قسمت دوم محدوده مطالعه شوند.
- متربیان باید محدوده دوم کتاب (از اول فصل سوم تا ابتدای فصل ششم) را مطالعه کنند.
- متربیان 4 ساعت فرصت دارند محدوده دوم را مطالعه کنند.
- برای هر 90 دقیقه مطالعه، 20 دقیقه استراحت و پذیرایی برای متربیان در نظر گرفته شود.
- باید همه متربیان مطالعه کنند؛ برای همین بهتر است مربی و کادر اردو در کنار متربیان به مطالعه بپردازند.
- نماز ظهر و عصر. ناهار. استراحت. (حداکثر 2 ساعت)
- در ادامه متربیان به تونل تفکر مراجعه میکنند. در تونل تفکر سه سؤال قرار دارد. هر گروه اقدامات زیر را انجام میدهد (1 ساعت)
- هر گروه یکی از سؤالات را انتخاب و کاربرگ مربوط به سؤال را از مسئول محتوایی دریافت میکند.
- متربیان هر گروه ابعاد مختلف سؤال را بررسی میکنند. آنها باید نتیجه نهاییشان را یادداشت و در تونل تفکر ذیل سؤال مربوطه نصب کنند.
- متربیان هر گروه باید پاسخ گروههای دیگر را بررسی و در صورت نیاز بر پاسخ آنها نقد بزنند.
- سه سؤال اصلی زیر در تونل تفکر نصب شده است.
- به نظر شما چرا در موقعیتهای مختلف، انتخاب ربیع (بین جنگ با معاویه و بیعت با مسلم) تغییر میکند؟
- چرا عبدالاعلی بیعت با مسلم را قبول کرد؟ هدف از این انتخاب چه بود؟
- به نظر شما چه تفاوتی بین شبث و مختار وجود دارد؟ هر کدام برای چه هدفی امام حسین علیهالسلام را انتخاب کردند؟
- سؤالات کمکی زیر اطراف سؤالات اصلی بهصورت پراکنده نصب میشود تا متربیان در پاسخ به سؤالات از آنها استفاده کنند.
- چه عواملی در انتخابهای ربیع اثرگذار است؟
- ملاک انتخابهای ربیع چیست؟
- شرایط جامعه و محیط پیرامون چه اثری در انتخاب ربیع دارد؟
- نزدیکان و دوستان چه اثراتی در انتخاب ربیع دارند؟
- ربیع چه معیاری برای انتخابهایش دارد؟
- چرا شبث مخالف و نگران قدرت پیداکردن مختار است؟
- متربیان در تونل تفکر با بررسی سؤالات بالا میتوانند بهصورت فردی بر پاسخ گروهها نقد بزنند. اگر اختلافنظر بر سر یک سؤال زیاد بود، مخاطبان میتوانند از مسئول اردو درخواست جلسه مناظره کنند و با یکدیگر به مناظره بپردازند. برای همین مربیان میتوانند از آنجهت که نظرات متربیان دقیق شود به کمک دو طرف مناظره بیایند و همچنین آنها را برای اجرای مناظره ترغیب کنند. این جلسه مناظره برای بقیه اعضای اردو اختیاری است. ولی برای اینکه جدّیت کار افزایش یابد طرفین از بقیه درخواست شرکت در مناظره را داشته باشند.
وظایف مربی: این سؤالات باعث درگیری ذهنی متربیان برای ضرورت انتخاب و ملاک انتخاب میشود. در این قسمت مربی باید سؤالات فرعی را برای متربیان مطرح کند. آنها با بررسی سؤالات به ابعاد مختلف قضیه دست مییابند.
- در ادامه مسئول محتوایی جلسه عمومی تشکیل میدهد. او گزارشی از پاسخ گروهها در هر سؤال را ارائه میکند. (90 دقیقه)
- سپس مسئول محتوایی با سؤال زیر بین گروهها مناظره اجرا میکند. او باید حالت دوقطبی بین متربیان تشکیل دهد.
- به نظر شما عبدالله در چه چیزی دچار تردید شده است؟ در هدف یا ملاک انتخاب؟ چرا؟
- هدف، ملاک و مسیر انتخاب او چیست؟
- عوامل مؤثر در انتخابهای عبدالله چیست؟
- باتوجهبه شرایط کوفه اگر جای عبدالله بودید چه اقدامی انجام میدادید؟ چرا؟ ملاک شما برای این انتخاب چیست؟
- به نظر شما عبدالله در چه چیزی دچار تردید شده است؟ در هدف یا ملاک انتخاب؟ چرا؟
وظیفه مسئول محتوایی: در مناظره دنبال پاسخ مشخصی نیستیم. در این قسمت متربیان به وجود ملاک و هدف در انتخاب میرسند. مسئول محتوایی باید ادعاها طرفین را ثبت کند و برای هر ادعا از آنها استدلال مطالبه کند. استدلال آنها باید از متن داستان باشد.
- در پایان مسئول محتوایی سؤال زیر را مطرح میکند و از متربیان میخواهد پاسخ خودشان را در قالب بیانیه یادداشت نمایند و در تونل تفکر نصب کنند.
- باتوجهبه واکنش عمرو و عبدالله، آینده این دو نفر را در ادامه داستان پیشبینی و برای ادعای خود دلایلی ارائه کنید.
- هر کدام با چه ملاکی انتخاب میکنند؟
- متربیان بهصورت گروهی سؤال بالا را بررسی میکنند. آنها باید نتیجهنهایی را بهصورت بیانیه یادداشت و در تونل تفکر نصب کنند.
- متربیان میتوانند بهصورت فردی بر بیانیهها نقد وارد کنند.
- ارائه گزارش از اتفاقات تونل تفکر (15 دقیقه): مسئول خبرنگاری گزارشی دررابطهبا تغییرات تابلو بیانیه و مناظرات کتبی به جمع گزارش میدهد. همچنین متربیانی که بیشترین فعالیت را در تونل تفکر داشتند را نام میبرد.
- هدف از این قسمت آن است که متربیان در بررسی ابعاد مختلف بحث مشارکت کنند و همچنین باتوجهبه فضای مطالعاتی و فکری اردو، نیاز است در این زمینه جوسازی مناسب صورت گیرد تا متربیان در آن مشارکت کنند.
- استراحت. نماز مغرب و عشا. تفریح. شام.
- خواب ساعت 23
وظایف مربی: هدف از این قسمت اردو رشد تفکر در متربیان و ایجاد ضرورت داشتن ملاک انتخاب در متربیان است. مربی باید متربیان را به ابعاد مختلف انتخابهای شخصیتهای داستان دقت دهد. او میتواند از سؤالات کمکی این قسمت استفاده کند.
روز سوم
- نماز صبح، استراحت
- بیدارباش (ساعت 7)، ورزش صبحگاهی، صبحانه
- همه گروهها رأس ساعت 8 در فضای مطالعاتی حضور مییابند.
- مسئول محتوایی مطالب زیر را مطرح میکند.
- شما دو روز، بهخوبی کار مطالعاتی انجام دادید. جریان داستان نامیرا در تاریخ بسیار پیچیده است. آدمهایی که از برنامه زندگیشان مطمئن بودند ولی در پایان کار دچار خسارتهای جبرانناپذیری میشوند. تاریخ به بعضی از انسانها بهخاطر انتخابهای غلط، نفرین میکند. آنها کاری کردند که مسیر تاریخ تغییر کند. ادامه داستان از پیچیدگی خاصی برخوردار است. در این قسمت عوامل اثرگزار در انتخابها را بادقت بررسی کنید.
- سپس متربیان در فضای مطالعاتی مشغول مطالعه میشوند. آنها باید با سؤال زیر وارد قسمت سوم محدوده مطالعه شوند.
- عمرو و عبدالله با چه ملاکی انتخاب میکنند؟
- متربیان باید محدوده سوم کتاب (از ابتدای فصل ششم تا آخر) را مطالعه کنند.
- متربیان 4 ساعت فرصت دارند محدوده سوم را مطالعه کنند.
- برای هر 90 دقیقه مطالعه، 20 دقیقه استراحت و پذیرایی برای متربیان در نظر گرفته شود.
- باید همه متربیان مطالعه کنند برای همین بهتر است مربی و کادر اردو در کنار متربیان به مطالعه بپردازند.
- نماز ظهر و عصر. ناهار. استراحت. (حداکثر 2 ساعت)
- در ادامه متربیان به تونل تفکر مراجعه میکنند. در تونل تفکر سه سؤال قرار دارد. هر گروه اقدامات زیر را انجام میدهد (60 دقیقه)
- هر گروه دو سؤال را انتخاب و کاربرگ مربوط به سؤال را از مسئول محتوایی دریافت میکند.
- هر گروه ابعاد مختلف سؤال را بررسی میکند. آنها باید نتیجه نهاییشان را یادداشت و در تونل تفکر ذیل سؤال مربوطه نصب کنند.
- هر گروه باید پاسخ گروههای دیگر را بررسی و در صورت نیاز به پاسخ آنها نقد بزنند.
- سه سؤال اصلی زیر در تونل تفکر نصب شده است.
- چرا انتخاب عمرو تغییر کرد؟ انتخاب او را تحلیل کنید.
- عمرو چه راههای دیگری برای انتخاب داشت؟ اثر هر یک از راهها را در جریان داستان مشخص کنید.
- چرا انتخاب عبدالله تغییر کرد؟
- سؤالات کمکی زیر اطراف سؤالات اصلی بهصورت پراکنده نصب میشود تا متربیان در پاسخ به سؤالات از آنها استفاده کنند.
- چه عواملی باعث تغییر انتخاب عمرو شد؟
- آیا ملاک انتخاب عمرو تغییر کرد؟ چرا؟
- آیا هدف انتخاب عمرو تغییر کرد؟ چرا؟
- آیا مسیر انتخاب عمرو تغییر کرد؟ چرا؟
- اگر عمرو، ابن زیاد را انتخاب نمیکرد چه اتفاقی میافتاد؟
- چرا عبدالله به فکر یاری مسلم افتاده است؟
- استدلالهای قیس چه چیزی را در او تغییر داده است؟ هدف یا ملاک انتخاب را؟ چرا؟
- هدف عبدالله را در حال حاضر چه میبینید؟ آیا تغییری در هدف او مشاهده میکنید؟
- آیا ملاک انتخاب عبدالله تغییر کرد؟ چرا؟
- آیا هدف انتخاب عبدالله تغییر کرد؟ چرا؟
- آیا مسیر انتخاب عبدالله تغییر کرد؟ چرا؟
- متربیان در تونل تفکر با بررسی سؤالات بالا میتوانند بهصورت فردی بر پاسخ گروهها نقد بزنند. اگر اختلافنظر بر سر یک سؤال زیاد بود، میتوانند از مسئول اردو درخواست جلسه مناظره کنند و با یکدیگر به مناظره بپردازند. مربیان میتوانند به کمک دو طرف مناظره بیایند ازآنجهت که نظرات متربیان دقیق شود و همچنین آنها را برای اجرای مناظره ترغیب کنند. این جلسه مناظره برای بقیه اعضای اردو اختیاری است ولی برای اینکه جدیت کار افزایش یابد طرفین مناظره از بقیه درخواست شرکت در مناظره را داشته باشند.
- در ادامه مسئول محتوایی تریبون آزاد تشکیل میدهد. هر گروه در تریبون آزاد تنها 5 دقیقه فرصت دارد تا مطالب زیر را مطرح کند. (30 دقیقه)
- پاسخ نهایی گروهش را از دو سؤال مربوطه بیان کند.
- پاسخ گروههای دیگر را نقد بزند.
- نتیجه نهایی اعضای گروه از انتخابهای دو شخصیت عمرو و عبدالله را بیان کند.
- سپس برنامه دادگاه محاکمه عبدالله اعلام میشود. موضوع دادگاه نقدی بر انتخابهای عبدالله است. مسئول محتوایی باید کلیت جریان دادگاه را باتوجهبه مطالب زیر برای متربیان توضیح دهد. متربیان باید قبل از شروع دادگاه موضع خودشان را مشخص کنند. جزئیات دادگاه شامل موارد زیر است. (120 دقیقه)
- مسئول محتوایی اردو قاضی دادگاه است. او باید جلسه دادگاه را مدیریت کند.
- مجرم (عبدالله): قبل از دادگاه برای گروهها اعلام میشود مجرم دادگاه عبدالله است. هر گروهی تمایل دارد میتواند به نمایندگی از شخصیت عبدالله برای حضور در جایگاه مجرم داوطلب شود. داوطلب باید به دفاع از عبدالله بپردازد. اگر کسی برای این کار داوطلب نشد باید یکی از مربیان و یا یکی از اعضای کادر که بر محتوای درسنامه مسلط است در جایگاه مجرم حاضر شوند. هر کس در این جایگاه قرار میگیرد باید از انتخابهای عبدالله دفاع کند.
- نماینده مدعیالعموم: این شخص از اعضای کادر یا یکی از مربیان است. او مطالب زیر را در دادگاه مطرح میکند.
- من به نمایندگی از طرف مردم کوفه سال 61 هجری در دادگاه حضور پیدا کردم. به نظر ما انتخابهای عبدالله از اول جریان ورود به کوفه اشتباه بود. او ملاک درستی برای انتخابهایش نداشت. او با مسلم بن عقیل بیعت نکرد و حتی علیه او مطالب زیادی در میان مردم به زبان آورد. اگر او از اول با مسلم بیعت میکرد عبیدالله در کوفه قدرت پیدا نمیکرد. عبدالله یکی از مهمترین نفراتی است که در شهادت مسلم بن عقیل و حسین بن علی علیه السلام نقش ایفا کرد. او میتوانست زودتر به نتیجه برسد.
- شاکی: قبل از دادگاه برای گروهها اعلام میشود هر گروهی تمایل دارد میتواند به نمایندگی از مردم کوفه برای حضور در جایگاه شاکی داوطلب شود. اگر کسی از متربیان برای این کار داوطلب نشد باید یکی از مربیان و یا یکی از اعضای کادر که بر محتوای درسنامه مسلط است در جایگاه شاکی حاضر شود. شاکی باید برای عبدالله طرح دعوا کند و به نقد انتخابها و اقدامات او بپردازد.
- بیطرف: متربیان باید قبل از شروع دادگاه موضع خودشان را مشخص کنند. یا باید مدافع عبدالله باشند یا نسبت به انتخابهای او شاکی باشند. اگر متربیانی وجود داشتند که نسبت به این دو حالت شک داشتند و نیاز به فکر بیشتر داشتند در جایگاه بیطرف در دادگاه حضور پیدا میکنند. ولی باید در جریان دادگاه هرچه سریعتر موضع خودشان را مشخص کنند.
- با اعلام مسئول محتوایی، جلسه دادگاه در یک فضای رسمی شروع میشود. باید چینش جلسه به صورتی باشد که متربیان احساس کنند در فضای دادگاه حضور دارند. مراحل دادگاه بهصورت زیر اجرا میشود
- ابتدا قاضی دادگاه مطالب زیر را بیان میکند.
- این یک دادگاه رسمی است. همه باید به قوانین آن احترام بگزارند. سکوت در جلسه دادگاه بسیار مهم است. هر طرف باید در زمان مشخص مطالبش را ارائه کند. هر کس ادعایی مطرح کرد باید استدلال آن را هم بیان کند.
- سپس مدعیالعموم طرح ادعا میکند. (5 دقیقه)
- در ادامه یکی از شاکیان صحبت میکند. (5 دقیقه)
- سپس نماینده عبدالله مطالبش را بیان میکند. (5 دقیقه)
- در ادامه شاکیان استدلالشان را مطرح میکنند. (5 دقیقه)
- در صورت وجود افراد بیطرف، قاضی اعلام میکند هرچه سریعتر موضعشان را مشخص کنند.
- سپس قاضی از هر یک از افراد بیطرف دلیل موضع انتخابیشان را سؤال میکند. آنها باید برای انتخابشان دلیل بیاورند.
- عبدالله دفاع پایانی را ارائه میکند. (10 دقیقه)
- شاکیان ادعا و استدلال نهایی خودشان را بیان میکنند. (5 دقیقه)
- قاضی حکم نهایی را صادر میکند.
- ابتدا قاضی دادگاه مطالب زیر را بیان میکند.
- در پایان مسئول محتوایی مطالب زیر را بیان میکند.
- بارها شده در زندگی به اصلاح برنامه پرداختهایم و انتظار نتیجه لذتبخش را داشتهایم. اما در زمان نتیجه مطلوب، دچار خسارت شدیم. آن زمان انگشت تحیر را به دندان گرفتیم و از خود پرسیدهایم: ما چقدر در کارها زحمت کشیدیم. چرا اینگونه شد و از کجا نشأت میگیرد؟ گاهی زمان برای سؤال از ریشههای خروجی در زندگی دیر است و امروز را باید دریافت. دیر بودن به این لحاظ که شما قادر به برگرداندن زمان نیستید و عملاً بخش اصلی از سرمایه خود را از دست دادهاید. این داستان با انتخابهای اشخاص به پایان رسید. ولی همه ما در طول زندگی در حال انتخاب هستیم. بالاخره ملاک انتخاب باید داشته باشیم وگرنه دچار خسارت میشویم.
- استراحت. نماز مغرب. شام. پایان اردو و برگشت
- در صورت تمایل مسئولین اردو، میتوانند یک روز دیگر به اردو اضافه و برنامه تفریحی برای متربیان داشته باشند.
- به نفرات برتر هدیه داده شود.
وظایف مربی: در این قسمت دنبال عوامل مؤثر در یک انتخاب هستیم. متربیان با بررسی سؤالات و شرکت در دادگاه، ابعاد مختلف یک انتخاب را بررسی میکنند. همین باعث تقویت تفکر در آنها میشود. مسئول محتوایی و مربی نباید جهتگیری خاصی داشته باشند. این دادگاه نتیجه مشخصی ندارد و بستگی به استدلالهای شرکتکنندگان دارد. متربیان در این قسمت متوجه میشوند یک انتخاب چه اهمیتی دارد و چه اثراتی را به دنبال دارد. مربی در تونل تفکر با طرح سؤالات فرعی متربیان را به سؤالات اصلی دقت میدهد.
مرحله چهارم
هدف: ضرورت ملاک برای انتخاب
خروجی اجرایی: حلقه گفتوگو
زمان: 2 ساعت
- ابتدا مربی مطالب زیر را مطرح میکند.
- چه کسی بهتر از خودمان و چه زمانی بهتر از امروز، میتوانیم در زندگی خودمان بررسی داشته باشیم و بر پایه مهمترین سرمایه خودمان یعنی تفکر و سنجش؛ خشتهای اولیه، اصلی و ریشهای زندگی را تنظیم کنیم. شما از معدود افرادی خواهید شد که پیش از رخدادهای زندگی، با تمرینهای مناسب، خود را آماده کرده و وزنههای معمول در زندگی را به پیروزیهای خاطرهساز بدل میکنید. تا الان تمرین خوبی بر روی انتخاب و ابعاد مختلف آن داشتیم.
- سپس مربی 2سؤال زیر را بیان میکند. متربیان بهصورت فردی پاسخ میدهند. مربی پاسخ آنها را دستهبندی میکند و برای هر دسته یک عنوان قرار میدهد.
- شما لحظهای از زندگیتان را نام ببرید که برای رفتار یا هر عملی انتخابگری تان را به کار نگیرید؟
- برای انتخابهای زندگی چه ملاکی داشته باشیم؟ چرا؟
- در ادامه مربی مطالب زیر را مطرح میکند.
- برای اینکه بتوانید ملاک انتخاب را پیدا کنید ابتدا هرچه ملاک انتخاب سراغ دارید نام ببرید. سپس بهترین آنها را انتخاب کنید. این کار را بهصورت گروهی انجام دهید.
وظایف مربی: انسان همیشه و در هر لحظه از زندگی اش برای هر کاری در حال انتخاب است. انسان برای اعمال روزانه و عادیاش انتخاب میکند. معمولاً ملاک انتخاب افراد شامل علاقه، شهرت، پول، خانواده، لذت و… است. در این قسمت متربیان باید موارد بالا را پیشنهاد بدهند. مربی باید به آنها فرصت فکرکردن بدهد. ملاک انتخاب یعنی آن چیزی که بر اساس آن در دو راهیها انتخاب میکنیم. همه انسانها برای انتخابهایشان دارای ملاک هستند فقط به آن دقت و توجه ندارند. امکان ندارد همه ملاکها را یکجا داشت. زیرا در تضاد انتخابها دچار مشکل میشویم. مربی باید در صورت نیاز ملاک را تعریف کند.
- به احتمال زیاد متربیان نمیتوانند بهترین ملاک را انتخاب کنند به همین جهت مربی سؤال زیر را مطرح میکند. متربیان بهصورت گروهی بررسی و نتیجه نهایی را گزارش میدهند.
- یک ملاک خوب چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
- در ادامه مربی مطالب زیر را مطرح میکند.
- برای اینکه بتوانید ویژگی ملاک خوب را به دست آورید باید هر یک از ملاکهای نامبرده در قسمت قبل را تحلیل و بررسی کنید. شما ابتدا باید نقطهضعف هر ملاک را به دست آورید. در این صورت عکس نقطهضعف هر ملاک، ویژگی یک ملاک خوب خواهد بود.
- در پایان مربی محتوای جریان فکری را با متربیان شروع میکند.
وظایف مربی: هدف از این مرحله شروع جریان فکری در متربیان است. مربی با بررسی آخرین سؤال، متربیان را برای ورود به جریان فکری آماده میکند. احتمالاً نیاز نباشد همه متربیان وارد جریان فکری شوند. آن دست از متربیانی که بهضرورت بحث دست پیدا کردند باید به ادامه بحث بپردازند.