متن اول درس‌نامه

چکیده

بدن انسان دارای روابط پیچیده است. حضرت امام صادق(علیه السلام) در توحید مفضل می‌فرمایند: ای مفضل !در  مراحل بدن انسان، نیک بیندیش .آیا می‌شود که )این ھمه تدبیر (بی مدبر و حکیم باشد؟ درس‌نامه انسان بر اساس متن توحید مفضل طراحی شده است. متربیان برای ایفای نقش در فرهنگ‌سازی شبکه سلامت کشور، وارد این درس‌نامه می­شوند. آن‌ها باید چالش‌های متعددی در رابطه با بدن انسان را بررسی کنند. همچنین متربیان در جریان درس‌نامه به تشریح بعضی از اعضای بدن گوسفند می­پردازند. هدف این درس‌نامه رشد مهارت تدبر در متربیان است. اهداف تربیتی با بررسی چالش­‌های بدن انسان در متربیان محقق می­شود. قالب این درس‌نامه ساخت پادکست یا کلیپ تصویری است.

هدف

هدف اصلی

تدبر

از جمله مهارت‌هایی که پایه بسیاری از یافته‌‌های بعدی خواهد شد مهارت‌‌های ادراکی است. این مجموعه مهارت‌ها زمینه‌ مناسبی برای دستیابی به معارف ارزشمند و اعتقادات خواهد شد. در تربیت به دنبال این هستیم که مخاطب در دستیابی به این معارف روی پای خود باشد یعنی زمینه‌هایی فراهم شده باشد که خود به آن‌ها دست یابد. مطلوب دیگرمان در تربیت این است که یافته‌‌های او درونی و ریشه‌ای بوده و آن‌ها را از خود بداند. تحقق این خواسته‌‌های به حق و لازم در تربیت به این است که از ابتدایی‌ترین مهارت‌های تدبری تا پیچیده‌ترین آن‌ها در مسیر تربیت مدنظر بوده و تلاش مناسبی برای آن تنظیم شده باشد.

تدبر یعنی اینکه متربی بتواند از ظواهر اتفاقات پیرامون خود عبور کرده و پشت صحنه‌های آن را درک کند به طوری که بتواند تک تک اجزای یک پدیده را بررسی کند و روابط بین آن‌ها را به دست بیاورد. کشف این رابطه‌ها می‌تواند ابعاد جدیدی از هماهنگی در آن پدیده را به نمایش بگذارد. در این درس‌نامه متربی با بررسی اجزای بدن انسان ، ابتدا آن‌ها را شناسایی می‌کند. بعد از آن روابطی که بین سامانه­های بدن انسان با اصل بدن است را بررسی می کند.

هدف فرعی

تعامل گروهی

مخاطب با توجه به نوع کاری که در درس‌نامه تعریف شده با همراهان خود شروع به کار می‌کند و زمینه مناسبی جهت ارتقاء مهارت‌های کار گروهی است. این کار هم روحیه کار جمعی و هم کیفیت خروجی را بالا می‌برد.

متربیان در این درس‌نامه به صورت گروهی برای ساخت قالب­های رسانه­ای، با یکدیگر رقابت می­کنند و برای رسیدن به موفقیت لازم است بهترین همکاری را با اعضای گروهشان داشته باشند. متربیان یاد می­گیرند که از تک‌روی پرهیز کنند و برای اینکه تولیدات آن‌ها ساخته شود و بتوانند به درستی به چالش­های درس‌نامه پاسخ دهند باید با یکدیگر همکاری گروهی داشته باشند.

دقت

متربیان در این درس‌نامه نحوه چینش و قرارگیری اعضای بدن و تاثیرات آن‌ها بر یکدیگر را بررسی می­کنند و متوجه می­شوند وجود اعضای بدن بدون ارتباط با یکدیگر نیستند و در صورت اشکال در یکی از سامانه­های بدن مشکلاتی برای بقیه سامانه­ها بوجود می‌آید. این باعث دقت‌افزایی به وسیله بررسی محتوا در آن‌ها می­شود. متربیان این موضوعات را در زمینه ساخت قالب­های رسانه­ای، تشریح اعضای بدن گوسفند بررسی می­کنند که همین باعث افزایش دقت در آن‌ها می­شود.

مخاطب

مقطع تحصیلی

هشتم

جنسیت

پسر

محتوا

محتوای اصلی

متن توحید مفضل

سیر محتوا

نقطۀ شروع

اولین بخشی است که مخاطب در شروع کار، از جهت محتوایی به آن می‌پردازد و نقش آماده سازی مخاطب برای ایجاد چالش­های اساسی را خواهد داشت.

چالش شروع

سامانه­های بدن از ابتدا کامل باشد یا ناقص؟

چالش‌، مساله محوری هر بخش از محتوا؛ جهت همراه‌سازی مخاطب است. مساله‌ای است که مخاطب را به پیگیری و همراه شدن با محتوا و سوال‌های بعدی وادار می‌کند.

نقطۀ محوری

این بخش، قسمت اصلی محتوا را شامل می‌شود. بیشترین حرکت تربیتی و بهره­های هدفی در این قسمت خواهد بود. بخشی از محتواست که بیشترین ظرفیتِ رفت و برگشت‌های فکری را دارد. 

چالش محوری

انسان جدید بسازید.

نقطۀ پایانی

قسمت انتهایی محتوا که طرح در آن نقطه به پایان می­رسد و حکم جمع‌بندی و نقطه‌زنی نهایی را به لحاظ هدفی خواهد داشت.

• تفاوت انسان با سایر موجودات

چالش پایانی

ساختار بدن انسان مزیت یا عیب؟

زنجیرۀ سوال‌ها

رویکرد روشی صحیح در تربیت، تفکرزایی و حرکت مربی بر محور تفکر است. بنابراین رسالت اصلی برنامۀ تربیتی، زمینه­سازی جهت حضور تفکری مخاطب در محتوا است. زمینه­سازی از طریق طرح سوال‌های مرتبط انجام می‌شود. زنجیرۀ سوال‌ها، مجموعۀ به‌هم پیوسته­ای از سوال‌های هدفمند است که پاسخ به سوال‌های هر بخش توسط متربیان، محتوا را غنی و بارور خواهد کرد.

شماره‌های اصلی، سوال‌های اصلی و زیرشماره‌ها سوال‌های کمکی هستند. توجه اصلی مربی به سوال‌های اصلی است و در صورتی از سوال‌های کمکی استفاده می­کند که مخاطب، نتواند به پاسخ سوال اصلی برسد یا منظور سوال‌های اصلی را متوجه نشود.

نقطه شروع

1. سامانه­های بدن نوزاد یکروزه با نوجوان 15 ساله چه تفاوت­ و شباهتی با هم دارند؟
   1. کدام یک از سامانه­های بدن از زمان تولد کامل و کدام یک ناقص است؟
      1. کدام یک از سامانه­های بدن از زمان تولد تا الان تکمیل نشده است؟
      1. کدام یک از سامانه­های بدن از زمان تولد تا الان تکمیل شده است؟
   1. در زمان نوزادی توانایی انجام چه کارهایی نداشتید ولی در زمان حاضر توانایی دارید؟این عدم توانایی به علت عدم تکمیل کدام یک از سامانه­های بدن هست؟
2. آیا بهتر نبود همه سامانه­های بدن از نوزادی کامل بودند؟ چرا؟  
   1. اگر عقل انسان از نوزادی کامل بود چه می‌شد؟
   1. اگر انسان از نوزادی توانایی خوردن مواد غذایی داشت چه اتفاقی می­افتاد؟
   1. آیا بهتر نبود حواس پنج‌گانه مثل چشم انسان از نوزادی کامل بود؟ چرا؟
3. به نظر شما چرا بعضی از سامانه­های بدن از ابتدا کامل و بعضی به مرور زمان کامل می­شود؟

نقطۀ محوری

1. کدام یک از سامانه­های بدن مهم‌تر است؟ چرا؟
   1. سامانه گردش خون مهم‌تر است یا گوارش؟ چرا؟
2. چه ارتباطی بین سامانه­­های بدن وجود دارد؟
   1. در صورت اشکال در کدام سامانه بقیه سامانه­ها دچار مشکل می­شود؟
      1. دستگاه تنفسی چه ارتباطی با قلب دارد؟
3. آیا امکان دارد بدن انسان به گونه­ای دیگر کار کند؟
   1. آیا بهتر نبود به جای خون، آب در رگ‌های ما جریان داشته باشد؟ چرا؟
   1. آیا قلب در مکان مناسب قرار دارد؟ آیا بهتر نبود قلب در شکم انسان باشد؟ چرا؟
   1. 3.3.  اگر شکم انسان مانند لباس، زیپ و دکمه داشت چه مزایا و معایبی برای انسان داشت؟
   1. چرا انسان نیروی فراموشی دارد؟ آیا بهتر نبود انسان فقط نیروی حافظه داشته باشد؟ چرا؟
   1. آیا بهتر نبود انسان مانند دست و پا دو سر داشته باشد؟ چرا؟
   1. اگر چشم انسان در کف دست یا در سینه و شکم بود چه مزایا و معایبی داشت؟
   1. چه نیازی است که حتما روده و معده به این صورت باشد؟
4. به نظر شما مهم‌ترین ویژگی انسان نسبت به سایر موجودات چیست؟

نقطۀ پایانی

1. چه تفاوتی بین انسان و حیوان وجود دارد و مزیت هر کدام نسبت به دیگری چیست؟
   1. چرا شکل‌های انسان ناهمگون است ولی شکل­های وحوش و پرندگان همگون است؟
   1. چرا رشد بدن حیوانات متوقف می­شود و بیش از حد رشد نمی­کنند؟
   1. چرا در میان موجودات ، حرکت و راه رفتن، تنھا برای آدمی ‌دشوار است؟
   1. آیا بهتر نبود انسان مانند حیوانات قابلیت ایستادن نداشته باشد؟ چرا؟
   1. قدرت نطق و نوشتن چه فایده­ای برای انسان دارد؟
2. بهترین روش درمان برای این بدن چیست؟
   1. مزایای و معایب طب نوین چیست؟ 
   1. مزایا و معایب طب سنتی چیست؟