دوستی

این برنامه تربیتی که برای دانش‌آموزان دختر پایه ششم ابتدایی طراحی شده، با هدف اصلی تقویت مهارت تفکر و تحلیل و کمک به شکل‌گیری شخصیت مستقل در دوره حساس نوجوانی، به بررسی موضوع «دوستی» و اثرات آن می‌پردازد. این برنامه بر این اساس استوار است که نوجوان در این سن درگیر تضاد بین استقلال‌طلبی و نیاز به تأیید دیگران است و انتخاب دوست می‌تواند تأثیر به‌سزایی در مسیر زندگی او داشته باشد.

سیر اجرایی برنامه تربیتی در سه مرحله و در قالب یک جشنواره ادبی-هنری شامل «داستان‌نویسی»، «خاطره‌نویسی» و «نمایش‌نامه‌نویسی و تئاتر» طراحی شده است.

در مرحله اول، دانش‌آموزان به صورت فردی با یک داستان نیمه‌تمام مواجه می‌شوند و باید با پاسخگویی به سؤالات چالشی مانند «اگر در زندگی دوستی نداشته باشیم چه مزایایی دارد؟»، ادامه داستان را با خلاقیت خود بنویسند. هدف این مرحله، وادار کردن مخاطب به اندیشیدن درباره ضرورت و اهداف دوستی، خارج از چارچوب‌های کلیشه‌ای است.

در مرحله دوم، تمرکز بر تحلیل اثرات دوست است. از دانش‌آموزان خواسته می‌شود دو خاطره شخصی (یکی از یک دوست خوب و دیگری از یک دوست بد) را بنویسند و سپس به تحلیل این بپردازند که «دوست خوب یا بد چه فرقی می‌کند؟» و «این دوستی چه نقشی در زندگی آنان ایفا کرده است؟». این کار، مهارت تفکر علّی و معلولی و دقت در انتخاب‌ها را تقویت می‌کند.

مرحله سوم که نقطه اوج و جمع‌بندی طرح است، به تبیین معیارهای دوستی می‌پردازد. در این مرحله، دانش‌آموزان ابتدا به صورت فردی و در پاسخ به سؤال «در انتخاب دوست چه موضوعاتی را باید در نظر بگیریم؟»، قسمت‌های خالی یک نمایش‌نامه از پیش تهیه شده را تکمیل می‌کنند. سپس بهترین متن انتخاب شده و تمام گروه‌ها در قالب‌های سه‌نفره، یک تئاتر را بر اساس آن متن اجرا می‌کنند. این کار نه تنها کار گروهی و اعتماد به نفس را تقویت می‌کند، بلکه معیارهای استخراج شده برای دوستی را از ذهن نظری به عینیت عملی نزدیک می‌سازد.

در پایان، با جمع‌بندی امتیازات سه مرحله از سوی داوران، از افراد و گروه‌های برتر تقدیر می‌شود. در سراسر این فرآیند، نقش مربی، ایجاد چالش و تسهیل‌گری است و اصل بر این است که پاسخ‌ها و تحلیل‌ها، حاصل اندیشه خود دانش‌آموز باشد.