قسمت دوم درسنامه طرح یک زندگی
خلاصه مراحل اجرایی
مرحله اول: تحلیل مستند سه شخصیت معروف
مرحله دوم: طراحی و تحلیل اطلاعنگاشت (اینفوگرافی) دستی
مرحله سوم: سه روز اردوی مطالعاتی
مرحله چهارم: حلقه گفتوگو
مرحله اول
هدف: ایجاد انگیزه در متربیان
خروجی اجرایی: تحلیل فیلم و مستند
زمان: 10 ساعت
- ابتدا مربی مطالب زیر را مطرح میکند.
- همه شما در آینده نزدیک وارد مرحله جدیدی از زندگی میشوید. احتمالاً رقابت کنکور را در آینده نزدیک پشت سر بگزارید. همچنین شما باید برای اتفاقات مهم زندگی آماده شوید. در دنیای امروز، ابعاد مختلف زندگی انسان با سرعت تغییر میکند. قطعاً مراحل زندگی بهراحتی و بدون خسارت سپری نمیشود. ما در دنیای مادی زندگی میکنیم که همه چیز با سرعت سپری میشود. البته خاصیت تکنولوژی اینگونه است. یکی از راهها برای سپریکردن مراحل زندگی، استفاده از تجربیات بعضی از اشخاص است. حال ما زندگی 3 شخصیت را بررسی میکنیم. هدف از این کار این است که بتوانیم مسیر آینده را با چشم باز سپری کنیم و از تجربیات آنها استفاده کنیم.
- سپس مربی از متربیان میخواهد گروههای سهنفره تشکیل دهند. در این قسمت متربیان به انتخاب خودشان گروهبندی میشوند.
- در ادامه مربی دو مستند میراث مجید، پرفسور سمیعی و فیلم سینمایی مالکوم ایکس را به گروهها معرفی میکند. مربی از آنها میخواهد ویژگیهای جریان زندگی این سه شخصیت را یادداشت کنند. همچنین چه نتایجی از زندگی آنها گرفتند؟
- برای دستیابی به محتوای مستندها و فیلم مربوطه نام آنها را در اینترنت جستجو کنید.
- در ادامه هر گروه مستندها و فیلم مربوطه را جدای از بقیه گروهها بررسی میکند. آنها باید جریان زندگی سه شخصیت معروف را بادقت بررسی و ویژگی جریان زندگیشان را به دست آورند. از هر گروه یک نفر نماینده میشود تا نتیجه نهایی را برای همگان ارائه کند.
- سپس مربی یک جلسه عمومی تشکیل میدهد. نماینده هر گروه نتیجه کارشان را ارائه میکنند. مربی مطالب هر گروه را روی تابلو یادداشت میکند. سپس نتایج را دستهبندی میکند و برای هر دسته یک عنوان قرار میدهد.
- در ادامه مربی دررابطهبا سؤالات زیر با متربیان گفتوگو میکند و متربیان بهصورت فردی پاسخ میدهند. مربی پاسخ آنها را دستهبندی و برای هر دسته یک عنوان قرار میدهد.
- ویژگی مشترک در زندگی این سه شخصیت چیست؟ چرا؟ یا نقطه مشترک زندگی این سه شخصیت چیست؟
- به نظر شما برنامه و هدف آنها در زندگی چیست؟
وظایف مربی: متربیان باید با بررسی سؤالات بالا متوجه شوند مهمترین نقطه اشتراک زندگی این سه شخصیت داشتن برنامه مشخص در جریان زندگیشان است. آنها برای زندگیشان برنامه خاصی را پیگیری میکردند. مربی باید در جمعبندی صحبتهای متربیان این مطلب را تأکید کند. هدف از سؤالات بالا آمادگی ذهنی متربیان برای ورود به سؤالات قسمت بعد است.
- در ادامه مربی سؤال زیر را مطرح میکند. متربیان بهصورت گروهی آن را بررسی و نتیجه نهایی را ارائه میکنند. متربیان در پاسخ به سؤال زیر باید برای مسیر زندگی برنامه ارائه کنند.
- به نظر شما چه برنامهای برای زندگی داشته باشیم؟ چرا؟
بعد از اینکه گروهها نظرشان را اعلام کردند. مربی سؤالات کمکی زیر را برای متربیان مطرح میکند. سؤالات کمکی زیر پاسخ متربیان را دقیقتر میکند.
- چه هدفی را در زندگی دنبال کنیم؟ چرا؟
- چگونه نقاط مهم زندگی آینده را با کمترین خسارت سپری کنیم؟
- قرار است چه کاره باشیم؟
- ما که فرصت اشتباه و خطا نداریم از کجا معلوم درست برنامهریزی کردیم؟
وظایف مربی: هدف از سؤال بالا ایجاد مسئله فکری در متربیان است. مربی با استفاده از سؤالات کمکی میتواند مسئله برای متربیان ایجاد کند. در این قسمت دنبال این نیستیم که متربیان برنامه مشخصی ارائه کنند. تنها میخواهیم متربیان نسبت به این موضوع (برنامه برای زندگی) حساس شوند. مربی باید دررابطهبا ابعاد مختلف سؤالات بالا با متربیان صحبت کند.
- سپس مربی مطالب زیر را بیان میکند.
- شما تا الان برنامه زندگی سه شخصیت را بررسی کردید. برای اینکه بتوانیم برنامه مناسبی برای ادامه زندگی داشته باشیم ابتدا گذشته خودتان را بررسی کنید و گذشته خودتان را بر روی کاغذ طراحی کنید.
- مربی از همه متربیان میخواهد برنامه زندگیشان از سن 7 سالگی تا الان را بهصورت اطلاعنگاشت (اینفوگرافی) دستی آماده کنند.
- لازم نیست متربیان اسرار زندگیشان را در اطلاعنگاشت (اینفوگرافی) دستی مطرح کنند. آنها باید برنامه کلی و نقاط حساس زندگیشان را ارائه کنند.
- نمونه اطلاعنگاشت (اینفوگرافی) با جستجوی در اینترنت قابل دستیابی است.
- نیاز نیست متربیان قالب گرافیکی قوی برای این کار داشته باشند. تنها باید برنامه زندگی گذشته را طراحی کنند.
وظایف مربی: هدف از این مرحله ایجاد انگیزه در متربیان برای ورود به مهمترین مسئله زندگی است. مربی نباید جهتگیری خاصی در برابر متربیان داشته باشد. مربی نباید مطلب خاصی به متربیان تحمیل کند. مربی باید در یک فضای آرام دررابطهبا سؤالات با متربیان گفتوگو کند. متربیان هرچه قدر بر سؤالات فکر کنند بهتر میتوانند با درسنامه ارتباط برقرار کنند. مربی باید فرصت فکرکردن به متربیان بدهد. او باید این مرحله را در چند جلسه اجرا کند.
مرحله دوم
هدف: تقویت تفکر، ضرورت انتخاب
خروجی اجرایی: طراحی و تحلیل اطلاعنگاشت (اینفوگرافی)
زمان: 4 ساعت
- ابتدا مربی از متربیان میخواهد برنامه زندگی گذشتهشان را تحلیل کنند. برای همین مربی از متربیان میخواهد سؤالات زیر را در اطلاعنگاشت (اینفوگرافی) دستی اجرا کنند.
- تاکنون چه انتخابهای مهمی در زندگی شما اتفاق افتاده است؟ انتخابهای مهم زندگیتان را در اطلاعنگاشت (اینفوگرافی) پیاده کنید.
- کدام انتخابها درست و کدامها اشتباه بوده است؟ انتخابهای درست و غلط را مشخص کنید.
- چگونه متوجه درستی و اشتباهی آنان شدهاید؟
- چه نقدی به برنامه زندگیتان وارد میکنید؟
- در ادامه هر یک از متربیان اطلاعنگاشت (اینفوگرافی) خودش را بر اساس سؤالات بالا برای همگان ارائه میکند. آنها باید نقاط قوت، نقاط ضعف و نقد منصفانه برای زندگی گذشته خودشان را مطرح کنند.
وظایف مربی: هدف از سؤالات بالا ایجاد ضرورت برنامه و انتخابهای زندگی در متربیان است. لازم نیست متربیان اسرار مهم زندگیشان را مطرح کنند. آنها باید روی برنامه گذشته خود دقت کنند. احتمالاً حالت خسارت در متربیان ایجاد میشود. متربیان باید با بررسی سؤالات بالا به اهمیت زندگی دست پیدا کنند. آنها باید متوجه اهمیت مسیر زندگی شوند. مربی میتواند با طرح سؤالات بالا این حالت را در متربیان پیگیری کند.
- سپس مربی سؤال زیر را برای متربیان مطرح میکند و آنها بهصورت فردی پاسخ میدهند. مربی پاسخ آنها را جمعبندی میکند.
- به نظر شما چگونه میتوانیم بهترین برنامه را برای ادامه زندگی داشته باشیم؟
وظایف مربی: یک برنامه مجموعهای از انتخابها است. متربیان برای اینکه بتوانند در پاسخ به سؤال بالا راهکار ارائه کنند باید به انتخابگری خودشان و عوامل مؤثر در آن توجه کنند. مربی باید در سؤال بالا، متربیان را به اهمیت انتخاب برساند. او میتواند بهوسیله سؤالات کمکی زیر متربیان را متوجه انتخابهای زندگی کند. هدف از سؤالات کمکی زیر و سؤال اصلی بالا تنها درگیری ذهنی مخاطب با انتخابهای زندگی است. هدف این مرحله یعنی تفکر و ضرورت انتخاب بهوسیله سؤالات در متربیان محقق میشود.
- شما در مسیر زندگی چه انتخابهای مهمی دارید؟
- چگونه میخواهید در دوراهیهای زندگی انتخاب کنید؟
- در ادامه مربی سؤال زیر را مطرح میکند. متربیان بهصورت گروهی پاسخ میدهند. مربی پاسخ هر گروه را روی تابلو یادداشت میکند.
- چه عواملی در یک انتخاب مؤثر است؟
- در پایان مربی مطالب زیر را بیان میکند.
- تا این مرحله شما برنامه گذشته و انتخابهای مهم خودتان را بررسی و تحلیل کردید. یک برنامه مجموعهای از انتخابهای مهم زندگی است. برای اینکه بتوانیم عوامل مؤثر در یک انتخاب را بهدرستی شناسایی کنیم یک نمونه تاریخی را بررسی میکنیم. شما در آینده اردوی بسیار مهمی را سپری میکنید.
وظایف مربی: هدف از این مرحله تقویت تفکر و ایجاد ضرورت انتخاب در متربیان است. در این مرحله متربیان باید متوجه ضرورت انتخاب شوند. مربی با طرح سؤالات بالا میتواند متربیان را هدایت کند. مربی باید بهوسیله سؤالات این مرحله در متربیان مسئلهسازی کند. متربیان باید برای اردو آماده شوند.